Aneto, krov Pirineja

Aneto, na krovu Pirineja Aneto (3404 mnv) je najviši vrh Pirineja i jedan od najpoznatijih visokogorskih uspona na Iberijskom poluotoku. Nalazi se u masivu Maladeta, u španskim Pirinejima, nedaleko od granice s Francuskom, na području zaštićenog prirodnog prostora Posets-Maladeta. Aneto se jasno izdvaja iznad okolnih vrhova i predstavlja nezaobilazan cilj svakog ozbiljnijeg planinara koji posjeti Pirineje. Uspon na Aneto pravi je visokogorski doživljaj koji objedinjuje dugu i napornu turu, više od 1500 metara visinske razlike, kretanje preko kamenitog visokogorskog terena, prelazak glečerskog područja i završni, izrazito eksponirani greben poznat kao Muhamedov most ili Paso de Mahoma. Normalna ruta na Aneto vodi preko planinarskog doma Refugio de la Renclusa, zatim prema Portillón Superioru i području nekadašnjeg glečera Aneto, preko prevoja Collado de Coronas, da bi završila prelaskom preko Muhamedovog mosta do samog vrha. Ukupna dužina ture od La Besurte i nazad iznosi oko 17 km, a za cijeli uspon i povratak potrebno je najmanje deset sati, zavisno od uslova na terenu, snijega i leda. La Besurta – Refugio de la Renclusa Polazna tačka za normalnu rutu je La Besurta, na oko 1900 mnv, do koje se iz doline Benasque dolazi autobusom. Benasque je jedno od najpoznatijih planinarskih područja španskih Pirineja. Uspon od La Besurte smo započeli oko 6.00 sati. Kretali smo se dobro označenom stazom prema planinarskom domu Refugio de la Renclusa, koji se nalazi na oko 2140 mnv. Prvi dio uspona nije naročito zahtjevan i do doma nam je trebalo približno pedesetak minuta. Refugio de la Renclusa jedan je od najvažnijih visokogorskih domova u ovom dijelu Pirineja i predstavlja polaznu bazu za uspone na Aneto i okolne vrhove. Većina planinara uspon organizuje tokom dva dana: prvi dan predviđen je za dolazak do doma i noćenje, a drugi za rani polazak prema vrhu. Mi smo se, međutim, odlučili za jednodnevnu turu. Refugio de la Renclusa – Portillón Superior – Glečersko područje Aneto Pravi uspon počinje iznad doma Renclusa. Staza se postepeno mijenja, a kretanje se odvija preko kamenitog visokogorskog terena, uz praćenje kamenih markacija. Pravac uspona vodi prema jugoistoku, paralelno s grebenom Cresta de los Portillones. Teren postaje sve zahtjevniji. U početku se prolazi preko sipara i kamenih ploča, a zatim kroz područje velikih granitnih blokova koji zahtijevaju koncentraciju i pažljivo biranje pravca. Ruta najprije dolazi u područje Portillón Inferiora, ali se kod ljetne varijante nastavlja prema Portillón Superioru. Portilloni predstavljaju prirodne prolaze kroz greben koji odvaja područje Maladete od prostora Aneta. Portillón Superior nalazi se na oko 2900 mnv. Po dolasku na ovu tačku otvara se pogled prema području glečera Aneto, nekada najvećeg glečera Pirineja. Upravo ovdje normalna ruta definitivno prestaje ličiti na klasičnu planinarsku turu i poprima karakter visokogorskog, mjestimično alpinističkog uspona. Međutim, tokom našeg uspona stanje je bilo drugačije od očekivanog. Zbog izuzetno toplog ljeta glečer se povukao toliko visoko da je njegov preostali dio ostao tek u području ispod završnog grebena. Umjesto dugog prelaska preko glečera, morali smo se kretati kroz nepregledan i teško prohodan kamenjar koji je ostao nakon povlačenja leda. Kamenjar se prelazi dugom, postepeno uzlaznom dijagonalom prema Collado de Coronas, prevoju na približno 3200 mnv. Ovo je fizički zahtjevan dio ture, ali istovremeno jedan od najimpresivnijih. Sa svakim novim metrom visine pogled prema okolnim vrhovima postaje sve širi, a pred nama se otvara panorama masiva Maladeta i velikog dijela visokih Pirineja. Paso de Mahoma (Muhamedov most) – posljednja prepreka Nakon prolaska kroz područje glečera stižemo do Collado de Coronas, odakle počinje završni uspon prema vrhu. Ovdje se normalna ruta sa sjeverne strane povezuje s rutama koje dolaze iz južnog dijela masiva. Aneto je sada gotovo nadohvat ruke. Gotovo – ali ne sasvim. Neposredno prije najviše tačke Pirineja nalazi se posljednja i najpoznatija prepreka cijelog uspona – čuveni Muhamedov most, odnosno Paso de Mahoma. Riječ je o kratkom, ali izrazito eksponiranom grebenu dugom približno četrdesetak metara. Greben čine veliki granitni blokovi, a za njegov prelazak potrebno je savladati nekoliko izloženih dijelova. Njegova stvarna težina nije toliko u tehničkim detaljima koliko u izrazitoj eksponiranosti. S obje strane grebena nalaze se strme kamene padine. Za planinare koji nemaju problema s visinom, prelazak predstavlja uzbudljiv završetak uspona. Za one koji osjećaju strah od izloženosti, ovaj greben može biti najteži dio cijelog dana. Dodatni problem tokom ljetne sezone može predstavljati veliki broj planinara. Čekanje, mimoilaženje na uskom grebenu i umor nakon višesatnog uspona mogu dodatno povećati rizik. Zato je greben potrebno prelaziti smireno, bez žurbe i uz punu koncentraciju. Mnogi planinari Muhamedov most smatraju psihološki najzahtjevnijim dijelom uspona, iako je tehnički jednostavniji od mnogih ozbiljnijih alpinističkih grebena. Mi smo ga prešli za desetak minuta. Aneto – krov Pirineja Na najvišoj tački Pirineja nalazi se veliki križ, a pogled obuhvata gotovo cijeli masiv Maladeta i široke prostore Pirineja. Posebno impresivan pogled pruža se prema okolnim vrhovima, nekadašnjim glečerskim područjima i dubokoj dolini Benasque. Na vrhu se najbolje razumije posebnost Aneto. On predstavlja spoj svega što čini ozbiljan visokogorski uspon: dugu turu, veliku visinsku razliku, različite planinske ambijente, kamen, jezera, snijeg, led i eksponirane dijelove. Uspon na Aneto zato nije samo potraga za najvišom tačkom Pirineja. To je potpuni visokogorski doživljaj. Povratak preko Forau d'Aigualluts Povratak smo najvećim dijelom pratili istom rutom, koliko je kroz kameni labirint bilo moguće ponoviti putanju. Silazak kroz kamenjar zahtijevao je jednaku, a mjestimično i veću koncentraciju nego uspon. Nepregledni kameni labirint na silasku dodatno usporava kretanje i ne ostavlja mnogo prostora za opuštanje. Pred sami kraj povratka napustili smo našu uzlaznu putanju prema domu, skrenuli desno i spustili se u Forau d'Aigualluts, dolinu koja predstavlja turističku atrakciju Nacionalnog parka Maladeta. U ovoj prostranoj dolini sabira se voda brojnih potoka i pritoka koje dolaze iz visokih, nekadašnjih glečerskih područja. Voda vijuga kroz gotovo ravnu dolinu, a zatim se, na njenom kraju, obrušava u veliki vodopad. Bila je to izuzetna završna scena ture.