(autor: Nebojša Leka Leković)

Vreća za spavanjeEvropski standard EN 13537 u upotrebi od 01-01-2005 napravljen je u svrhu pravilne informisanosti i zaštite potrošača. Standardizuje temperaturne zone za vreće za spavanje proizvedene ili u prodaji u Evropi. Novi kriterijum se razlikuje od prošlog formalnog i zamjenjuje ga. 

Način testiranja  

Sve vreće za spavanje koje se podvrgavaju testiranju prolaze standardizovani laboratorijski test.

Ovo znači da proizvodi različitih fabrikanata, nakon testa, posjeduju usporedive podatke o temperaturnim zonama. Za testiranje se upotrebljava termalna ljudska lutka (maneken).

Termalna ljudska lutka (maneken) je ljudski model, dizajniran za potrebe naučnih testova u termalnim okolnostima, bez rizika od netačnosti podataka primjenjenim na ljudskom tijelu. Ovakve lutke (manekeni) su u upotrebi u auto, indoor, outdoor, vojnoj i tekstilnoj industriji. Moderne lutke (manekeni) su opremljeni sa preko 30 individualno mjerenih zona (tačaka mjerenja). Svaka zona posjeduje grijači element i temperaturne senzore koji odgovaraju ljudkom tijelu. Ovo omogućava kontrolnom softveru zagrijavanje lutke (manekena) do normalne, ljudske, tjelesne temperature. Prilikom dizajniranja softvera vodilo se računa o svim mogućim vanstandardnim situacijama, kao što su, prekomjerno i učestalo disanje, znojenje, kretanje (neprekidno hodanje, vožnja biciklom itd.). Testne termalne lutke (manekeni) su takođe zastupili različitost ljudskih oblika (muški, ženski, dječiji). 

Testiranjem se utvrđuju četiri temperaturna faktora: 

Gornji limit (upper limit)

Komfor (comfort)

Donji limit (lower limit)

Ekstremno (extreme) 

Opisi za ova četiri temperaturna faktora su sljedeći: 

  • Gornji limit (upper limit). Temperatura na kojoj standardni čovjek može spavati bez dodatnog znojenja sa otvorenom kapuljačom i zatvaračem vreće (rajsferšljus) i sa rukama izvan vreće za spavanje.
  • Comfor (comfort). Temperatura na kojoj standardna ženska osoba može komforno spavati u relaksiranom položaju.
  • Donji limit (lower limit). Temperatura na kojoj standardna muška osoba može spavati 8 sati u sklupčanom položaju, bez buđenja.
  • Ekstremno (extreme). Minimalna temperatura na kojoj standardna ženska osoba može opstati 6 sati bez rizika od smrti pod dejstvom hipotermije, postoji mogućnosti dobijaja smrzotina.

* Temperaturni faktor Ekstreme je isključivo za uslove preživljavanja. Znači, preživjeti noć, ali mogućnost od dobivanja smrzotina je velika.

Tranzicijska (prelazna) zona se nalazi izmedju Komfor (comfort) i Donji limit (lower limit). Ovo područje se uobičajeno naziva Spavaća zona (sleeping zone). Ista bi se trebala upotrebljavati kao vodilja kod izbora i kupovine vreće za spavanje. 

Za potrebe testiranja su temperaturne lutke (manekei) definisani kao:

- Standardna muška osoba - 25 godina starosti, visine 1,73m, tezine 73 kg.

- Standardna ženska osoba - 25 godina starosti, visine 1,60m, tezine 60 kg. 

Prednosti termičkih punjenja od paperja:

Mala težina, prirodni materijal, mogućnost velike kompresije (sabijanja prilikom pakovanja), jako dobra prozračnost (ventiliranje, disanje) punjenja. Veča prilagodljivost na prelazima toplo- hladno, jako dobra termička izolacija.

Mane termičkih punjenja od paperja:

Osjetljivost na vlagu (jako teško se suše, nekada i danima), nakon duže upotrebe potrebno dopunjavanje zbog gubitka volumena. 

Prednosti termičkih  punjenja od sintetičkih materijala:

Neosjetljivost na vlagu, lako se suše, dugo zadržavaju volumen. 

Mane termičkih  punjenja od sintetičkih materijala:

Velika težina, mala mogućnost kompresije (sabijanja prilikom pakovanja), brzo poprimaju neugodan miris zbog razvoja bakterija (isključujuci antibakterijski tretirane materijale). 

Lični savjet:

Prilikom online kupovine provjerite na više site-ova pouzdanost temperaturno navedenih faktora. Prodavči jako često, zbog bolje prodaje navode samo Ekstremni faktor, često ne potkrepljen EN standardom. Ne kupujte skupe vreće za uslove u kojima se skoro nikada nećete naći. 99% svih noćenja u našim planinama je u domovima i skloništima, dobro izolovanim. Pretople vreće mogu često biti veća mana nego korist (lično iskustvo). Zbog pretople (sintetički punjene) vreće sam u Chamonix-u devedesetih godina, ujutro, smrznut ustao. Od spavanja nije bilo ni govora. Vanjska temperatura oko 0°C i vreća za Extreem od -32°C. Sa zatvorenom vrećom je bilo kao u sauni i instantno iznojavanje. Kod otvorene vreće bi se, tamo gdje je otvorena vreća, koza ledila, a u zatvorenim djelovima bi bilo donekle izdrživo. Epilog, podočnjaci, mokar do kosti, do pola smrznut, od pola skuhan. Vreća za cijediti. Uzmite takodje u obzir i vašu tjelesnu građu i godine starosti. Kao sto se iz gornjeg obrazloženja testa da vidjeti, test se obavlja na lutkama sa idealnom starosnom dobi i težinom. 

Nakon svega, još i ovo. 

* Ne postoji zakonska obaveza proizvodjača da se pridržavaju ovoga standarda i testa. Međutim, u koliko je na vreći istaknut ili naveden EN 13537 standard, proizvodjač je dužan isti proizvod podvrgnuti standardizovanom testu. 

* Test je važeći za sve vreće za spavanje u prodaji ili izradi u Evropi isključujući vreće za spavanje u upotrebi u oružanim snagama i vreće za spavanje za ekstremne uslove, kao npr. comfort range ispod -25°C. 

Standard je po prvi put objavljen 2002 godine i do danas je usvojen od večine proizvođača outdoor opreme van Evrope. 

Standard je trenutno usvojen u sljedećim zemljama:

Austria, Belgija, Češka, Slovačka, Danska, Finska, Francuska, Njemačka, Grčka, Mađarska, Island, Irska, Italija, 

Luksemburg, Malta, Holandija, Novi Zaland, Norveška, Poljska, Portugal, Španija, Švedska, Švajcarska, i Ujedinjeno Kraljevstvo. 

Zadnji listing zemalja je bio u julu 2013 godine. Kao što se da naslutiti, ni jedna od zemalja bivše SFRJ nije navedena.

Vezani članci

Tehnologija u Alpina planinarskim cipelama Tehnologija u Alpina planinarskim cipelama
Revolucionarna tehnologija iz Italije: Vibram.Razvio je 1937. godine planinar Vitale Bramani, poslije nesreće u kojoj je smrtno stradalo šest penja...
Planinarske cipela Alpina Planinarske cipela Alpina
TIBET Planinarska cipela Tibet namjenjen je za srednja gorja. Cipela je kod kupaca vrlo omiljena , zato iz sezone u sezonu ostaje u kolekciji. Gornji...
Održavanje planinarskih cipela Održavanje planinarskih cipela
Najbolji savjet o tome kako održavati obuću može nam dati proizvođač iste. Tako su nam u Alpini rekli da njega planinarske obuće ima tri osnovna...

Dodaj komentar


Sigurnosni kod
Refreširaj

Rezervacija planinarske ture

Challenge 2000+

Prikaži sve učesnike

Preporuke

Vremenska prognoza

  • Najčitanije

  • Najnovije